Dawkowanie maropitantu u psa i kota: co mówi ChPL
Maropitant ma inne wskazania u psa i u kota, a jego ChPL zawiera kilka praktycznych uwag, które łatwo pominąć. Zbieramy je w jednym miejscu - bez liczb, które zobaczysz przy konkretnym leku.
Dawkowanie maropitantu u psa i kota podaje punkt 3.9 ChPL konkretnego produktu. W roztworach do wstrzykiwań schemat jest opisany wspólnie dla obu gatunków: dawka zależy od masy ciała, a moment podania od celu - czy chcesz zapobiec wymiotom, czy leczyć te, które już są. Różnią się za to wskazania u psa i u kota, wiek, od którego określono bezpieczeństwo, i kilka praktycznych uwag, które łatwo przeoczyć. Tabletki z maropitantem mają osobny ChPL i tylko psy w gatunkach docelowych. Poniżej zbieramy to, co warto sprawdzić, zanim przeliczysz dawkę.
Jakie postacie maropitantu są dla psa, a jakie dla kota?
Roztwory do wstrzykiwań z maropitantem mają w punkcie 3.1 psy i koty. W unijnej bazie produktów weterynaryjnych (UPD) są też tabletki z maropitantem dopuszczone w Polsce, ale w gatunkach docelowych mają wyłącznie psy. Mają własne ChPL, z własnymi wskazaniami i własnym dawkowaniem. Schematu z iniekcji nie przenosi się więc na tabletki ani odwrotnie - przy tabletkach czytasz punkty 3.2 i 3.9 ich ChPL. Jak szybko odnaleźć te punkty w dokumencie, opisujemy w przewodniku po ChPL leku weterynaryjnego.
Jakie są wskazania maropitantu u psa i kota?
Wskazania w ChPL roztworów do wstrzykiwań są dla obu gatunków różne. Zestawienie poniżej pochodzi z punktu 3.2 tych dokumentów:
| Wskazanie z punktu 3.2 | Pies | Kot |
|---|---|---|
| Leczenie i zapobieganie nudnościom po chemioterapii | tak | - |
| Zapobieganie wymiotom (poza chorobą lokomocyjną) | tak | tak |
| Leczenie wymiotów razem z innymi działaniami wspomagającymi | tak | tak |
| Zapobieganie nudnościom i wymiotom okołooperacyjnym, ułatwienie wybudzenia ze znieczulenia po morfinie | tak | - |
| Ograniczanie nudności (poza chorobą lokomocyjną) | - | tak |
Kreska oznacza, że ChPL nie wymienia tego wskazania dla danego gatunku.
Dwie rzeczy z punktu 3.4 warto znać. Po pierwsze, ChPL roztworów do wstrzykiwań nie zalecają ich stosowania przeciw wymiotom wywołanym chorobą lokomocyjną. Po drugie, przy nudnościach po chemioterapii u psów maropitant okazał się skuteczniejszy podawany zapobiegawczo, dlatego ChPL zaleca podanie go przed chemioterapeutykiem.
Ten sam punkt przypomina, że lek przeciwwymiotny stosuje się razem z innymi działaniami, takimi jak odpowiednia dieta i płynoterapia, ukierunkowanymi na przyczynę wymiotów. Maropitant nie zastępuje diagnostyki.
Gdzie w ChPL jest dawkowanie maropitantu i co tam znajdziesz?
W punkcie 3.9. W ChPL roztworów do wstrzykiwań jest tam:
- droga podania: podskórnie lub dożylnie, u psów i u kotów; podanie dożylne w bolusie, bez mieszania produktu z innymi płynami,
- dawka w przeliczeniu na kilogram masy ciała i to, jak często ją podawać, z ograniczeniem liczby kolejnych dni stosowania,
- informacja, z jakim wyprzedzeniem podać lek, gdy celem jest zapobieganie wymiotom, np. przed chemioterapią,
- uwaga o kumulacji: ze względu na dużą zmienność farmakokinetyczną i kumulowanie się maropitantu przy powtarzanym podawaniu, u części zwierząt może wystarczyć dawka mniejsza niż zalecana.
Ostatni punkt dobrze pokazuje, jak działa ChPL: wyznacza ramy, a dawkę dla konkretnego pacjenta wybiera lekarz.
W części ChPL znajdziesz w 3.9 nawet to, ile razy można bezpiecznie przekłuć korek fiolki. Ta liczba różni się między produktami, więc przy wielokrotnym pobieraniu z jednej fiolki warto ją sprawdzić w ChPL tego produktu, który masz na stole.
Od jakiego wieku można podać maropitant?
Tu ChPL roztworów do wstrzykiwań są zgodne: w punkcie 3.5 podają, że bezpieczeństwa stosowania nie określono u psów poniżej 8. tygodnia życia, u kotów młodszych niż 16 tygodni ani u suk i kotek w ciąży lub w okresie laktacji. W takich przypadkach produkt stosuje się tylko po ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza weterynarii.
Warto zauważyć, gdzie stoi ten zapis. To nie jest przeciwwskazanie z punktu 3.3 (tam ChPL wymieniają najwyżej nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocniczą), tylko specjalny środek ostrożności. Różnica między 3.3 a 3.5 ma znaczenie przy decyzji i dokumentacji. Opisujemy ją w tekście o przeciwwskazaniach w ChPL.
Co jeszcze sprawdzić w ChPL maropitantu?
Wątroba i serce (3.5). Maropitant jest metabolizowany w wątrobie, więc u pacjentów z chorobami wątroby stosuje się go ostrożnie. Przy dłuższym leczeniu kumuluje się w organizmie (wysycenie metaboliczne), dlatego ChPL zaleca uważne monitorowanie czynności wątroby i zdarzeń niepożądanych. Ze względu na powinowactwo do kanałów jonowych wapniowych i potasowych ostrożność dotyczy też zwierząt z chorobami serca lub predyspozycją do nich.
Ból przy wstrzyknięciu podskórnym (3.5 i 3.6). ChPL opisują ból w miejscu wstrzyknięcia podskórnego jako częsty albo bardzo częsty, a u kotów może on być umiarkowany lub silny. Bywa potrzebne odpowiednie poskromienie zwierzęcia. ChPL podają też praktyczną wskazówkę: podanie schłodzonego produktu może ten ból ograniczyć.
Interakcje (3.8). Nie stosować razem z antagonistami kanałów wapniowych. Maropitant silnie wiąże się z białkami osocza i może konkurować z innymi lekami, które robią to samo. Jak czytać ten punkt w szerszym kontekście, piszemy w tekście o interakcjach leków weterynaryjnych.
Ciąża i laktacja (3.7). Bezpieczeństwa nie określono, stosowanie tylko po ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza.
Bezpieczeństwo osoby podającej (3.5). ChPL ostrzegają przed przypadkową samoiniekcją, która może wywołać m.in. nudności, zawroty głowy i senność, oraz przed kontaktem produktu ze skórą. Przy pracy z niespokojnym kotem to nie jest teoria.
Jak szybko przeliczyć dawkę maropitantu dla pacjenta?
Gdy już wiesz, że wskazanie, wiek i stan pacjenta pasują do ChPL, zostaje przeliczenie dawki na mililitry dla masy ciała. W VetLeku zobaczysz dawkowanie z ChPL konkretnego roztworu z maropitantem, z fragmentem źródła przy każdej liczbie. Po wyborze dawki aplikacja przeliczy ją na mililitry dla Twojego pacjenta i ostrzeże, gdy gatunku nie ma w ChPL albo dawka przekracza zakres z ChPL. Działa także bez zasięgu, a lekarze weterynarii i studenci korzystają bezpłatnie.
Najczęstsze pytania
Czy maropitant można podać kotu?
Roztwory do wstrzykiwań z maropitantem mają w ChPL psy i koty, ale wskazania u kota są inne niż u psa - nie obejmują m.in. nudności po chemioterapii ani wskazań okołooperacyjnych. Tabletki z maropitantem mają w gatunkach docelowych tylko psy.
Czy maropitant w iniekcji pomoże na chorobę lokomocyjną?
ChPL roztworów do wstrzykiwań nie zalecają ich stosowania przeciw wymiotom wywołanym chorobą lokomocyjną. Jeśli rozważasz inną postać, sprawdź punkt 3.2 jej ChPL.
Od jakiego wieku można podać maropitant?
ChPL roztworów do wstrzykiwań podają, że bezpieczeństwa nie określono u psów poniżej 8. tygodnia życia i u kotów młodszych niż 16 tygodni. U młodszych zwierząt decyzja wymaga oceny korzyści i ryzyka przez lekarza weterynarii.
Jak zmniejszyć ból przy podskórnym podaniu maropitantu?
ChPL podają, że podanie schłodzonego produktu może ograniczyć ból w miejscu wstrzyknięcia. Pomaga też dobre przygotowanie i poskromienie zwierzęcia.
Z jakimi lekami nie łączyć maropitantu?
ChPL wykluczają jednoczesne stosowanie z antagonistami kanałów wapniowych i zwracają uwagę na konkurencję z lekami silnie wiążącymi się z białkami osocza. Szczegóły są w punkcie 3.8.
Newsletter VetLeka
Nowości z VetLeka i bloga raz na jakiś czas. Napiszemy też, gdy aplikacja na Androida będzie w Google Play.
