Kot nie chce połknąć tabletki - sprawdzone sposoby
Przysmak, aplikator czy pewny chwyt - jak podać kotu tabletkę bez walki. I dlaczego o kruszeniu, dzieleniu i podawaniu z karmą decyduje ChPL konkretnego leku, a nie pomysłowość opiekuna.
Kot nie chce połknąć tabletki? Zwykle da się to rozwiązać bez walki: najpierw spróbuj podać ją w małym, smacznym kęsie, potem pewnym chwytem albo aplikatorem, a na koniec od razu daj kotu trochę wody albo jedzenia. Jedyne, czego nie rób na własną rękę, to kruszenie i łamanie tabletki. To, czy tabletkę wolno rozkruszyć, podzielić albo podać z karmą, zapisano w ChPL konkretnego leku. A jeśli kot konsekwentnie wygrywa, lekarz może zmienić postać leku na zawiesinę, roztwór, pastę albo tabletkę do rozgryzania i żucia.
Zanim zaczniesz: co sprawdzić w ChPL
Wiele problemów z tabletką zaczyna się od dobrego pomysłu, który akurat do tego leku nie pasuje. Zanim cokolwiek ukryjesz, pokruszysz albo przełamiesz, zajrzyj do ChPL (albo do ulotki). W nowym wzorze ChPL sposób podania jest w punkcie 3.9, a środki ostrożności w punkcie 3.5. W starszym wzorze to punkty 4.9 i 4.5.
Szukasz trzech informacji:
- Czy lek można podać z jedzeniem. Część ChPL pozwala podać tabletkę bezpośrednio do pyska albo z niewielką ilością karmy. Inne wymagają podania z pożywieniem albo w określonym odstępie od posiłku.
- Czy tabletkę wolno rozkruszyć lub podzielić. W ChPL niektórych tabletek z amoksycyliną i kwasem klawulanowym jest wprost napisane, że można je rozkruszyć, dodać do niewielkiej ilości karmy i natychmiast podać. W ChPL tabletek drażowanych z tiamazolem dla kotów stoi coś przeciwnego: tabletek nie należy łamać ani zgniatać.
- Czy osoba podająca musi się chronić. Przy tiamazolu ChPL każe umyć ręce po podaniu, a kobietom w ciąży zakładać rękawice. Zalecenie umycia rąk po podaniu znajdziesz w punkcie 3.5 (4.5) ChPL bardzo wielu tabletek.
Sposób 1: tabletka w małym, smacznym kęsie
To najmniej stresująca metoda i od niej warto zacząć, o ile ChPL pozwala podać lek z jedzeniem. Kluczowe jest słowo "mały": tabletkę chowasz w kęsie, który kot zje w całości od razu, a nie w całej misce. Dobrze sprawdzają się kawałek mokrej karmy, pasztet albo przysmaki z kieszonką na tabletkę.
Koty bywają podejrzliwe, więc pomaga prosty trik: najpierw kęs bez tabletki, potem ten z tabletką, a zaraz po nim znowu kęs bez niczego. Kot, który dostaje "serię" przysmaków, rzadziej rozgryza ten jeden.
Wybór przysmaku też nie zawsze jest obojętny. W punkcie 3.8 ChPL leków z marbofloksacyną jest mowa o interakcji z podawanymi doustnie kationami, m.in. wapnia, która może zmniejszać wchłanianie leku. W ChPL tabletek z prazykwantelem i fenbendazolem zaleca się unikać równoczesnego podawania produktów mlecznych, bo mogą nasilać wymioty. Dlatego "kawałek sera" to nie zawsze dobry pomysł. Do ukrywania tabletek nie używaj też jedzenia dla ludzi z cebulą albo czosnkiem - te są dla kotów szkodliwe.
Część leków dla kotów ma postać smakowych tabletek do rozgryzania i żucia, które kot może zjeść sam. Właśnie dlatego, że są smaczne, ChPL zaleca przechowywać je w miejscu niedostępnym dla zwierząt, żeby kot nie zjadł ich więcej na własną rękę.
Sposób 2: podanie bezpośrednio do pyska
Gdy przysmak nie działa albo lek trzeba podać bez jedzenia, zostaje podanie do pyska. Przygotuj wszystko wcześniej: tabletkę, strzykawkę bez igły z odrobiną wody albo łyżeczkę mokrej karmy i ręcznik.
- Posadź kota na stole albo na kolanach, tyłem do siebie. Jeśli się wyrywa, owiń go ręcznikiem tak, żeby wystawała tylko głowa. Druga osoba bardzo ułatwia sprawę.
- Chwyć głowę od góry: kciuk i palec wskazujący oprzyj na kościach policzkowych, za kłami. Delikatnie odchyl głowę do tyłu, nosem w górę - żuchwa zwykle sama lekko opada.
- Drugą ręką trzymaj tabletkę między kciukiem a palcem wskazującym, a palcem środkowym opuść żuchwę, naciskając na dolne siekacze.
- Połóż tabletkę jak najdalej, na środku nasady języka. Tabletka położona z boku zwykle wraca.
- Zamknij pysk, opuść głowę do naturalnej pozycji i przytrzymaj chwilę, delikatnie głaszcząc gardło. Oblizanie nosa to znak, że kot przełknął.
- Od razu podaj trochę wody strzykawką do kącika pyska albo łyżeczkę jedzenia, a potem pochwal i nagródź kota.
Krok szósty wiele osób pomija, a jest ważny. Tabletka połknięta "na sucho" może zatrzymać się w przełyku. Przy doksycyklinie ChPL mówi o tym wprost:
Sposób 3: aplikator i puste kapsułki
Aplikator do tabletek to plastikowa "strzykawka" z miękką końcówką, która przytrzymuje tabletkę. Pozwala położyć ją na nasadzie języka bez wkładania palców do pyska, co zmniejsza ryzyko ugryzienia. Końcówki nie wpychaj na siłę w gardło - wsuwasz ją tylko tyle, żeby tabletka trafiła na tył języka. Po podaniu tak samo daj kotu wodę albo kęs jedzenia.
Niektórzy opiekunowie zamykają tabletkę w pustej kapsułce żelatynowej, która maskuje gorzki smak i łatwiej się połyka. Do kapsułki trafia wtedy cała tabletka albo taka jej część, na jaką pozwala ChPL. Kruszenie tabletki, żeby ją "upchnąć" w kapsułce, to nadal kruszenie - i nadal decyduje o nim ChPL.
Czego unikać
Kruszenia do całej miski. Kot może zjeść tylko część posiłku i nie wiesz, ile leku przyjął. Gorzki smak potrafi też zniechęcić go do ulubionej karmy. O tym, że smak ma znaczenie, świadczy np. ChPL tabletek z sulfadiazyną i trimetoprimem: koty niechętnie przyjmują produkt i może u nich pojawić się obfity ślinotok.
Podawania kolejnej tabletki "na wszelki wypadek". Jeśli kot wypluł tabletkę w kawałkach albo zwymiotował po podaniu, nie dokładaj następnej na własną rękę. Co dalej, zdecyduje lekarz prowadzący.
Walki i pogoni po mieszkaniu. Kot zapamiętuje stres i przy następnej próbie ucieka szybciej. Lepiej przerwać, odczekać i spróbować spokojnie, z pomocą drugiej osoby. W gabinecie warto pokazać opiekunowi chwyt na żywo, zamiast tylko go opisywać.
Wkładania palców głęboko do pyska. Ugryzienie przez kota łatwo się zakaża. Jeśli do niego dojdzie, nie lekceważ go i skontaktuj się z lekarzem.
Kot nadal nie chce połknąć tabletki? Zapytaj o inną postać leku
Jeśli mimo prób kot regularnie wypluwa tabletki, przestaje jeść z powodu stresu albo podawanie kończy się podrapanymi rękami, warto wrócić do lekarza. Ta sama substancja bywa dostępna dla kotów w kilku postaciach. Tiamazol ma dla kotów zarówno tabletki, jak i roztwór doustny. Meloksykam - tabletki do rozgryzania i żucia oraz zawiesinę doustną. Dla kotów zarejestrowano też pasty i żele doustne, np. z pyrantelem czy fenbendazolem.
Każda postać ma jednak własną ChPL i własne dawkowanie, a dawki nie przenosi się "jeden do jednego" z tabletki na płyn. Zmiana postaci to decyzja lekarza, podobnie jak sięgnięcie po lek spoza ChPL, gdy dla kota nie ma odpowiedniego produktu - o tym piszemy we wpisie o kaskadzie w weterynarii. Jak podać lek w płynie, żeby kot się nie zachłysnął, opisujemy w poradniku jak podać lek w płynie psu i kotu, a jeśli tabletkę trzeba przełamać - w tekście jak podzielić tabletkę dla psa lub kota.
Gdy jako lekarz zmieniasz postać leku, przyda się szybki podgląd ChPL nowego produktu. VetLek pokazuje dawkowanie z ChPL ze źródłem przy każdej liczbie i przelicza dawkę, którą wybierzesz, na tabletki (także ćwiartki) albo ml dla konkretnego kota: https://app.vetlek.pet/
Najczęstsze pytania
Czy mogę rozkruszyć tabletkę kotu i dodać do jedzenia?
Tylko wtedy, gdy pozwala na to ChPL konkretnego leku (punkt 3.9 w nowym wzorze, 4.9 w starszym). Są tabletki, które wolno rozkruszyć i podać z niewielką ilością karmy, i takie, których nie wolno łamać ani zgniatać.
Kot wypluł tabletkę. Czy podać nową?
Nie rób tego automatycznie. Jeśli nie wiesz, ile leku kot połknął, zapytaj lekarza prowadzącego, jak postąpić.
Dlaczego kot ślini się po tabletce?
Często to reakcja na gorzki smak, zwłaszcza gdy tabletka zaczęła się rozpuszczać w pysku. Jeśli ślinotok nie mija albo pojawiają się inne objawy, skontaktuj się z lekarzem.
Czy wystarczy wrzucić tabletkę do miski z karmą?
Lepiej nie. Kot może zjeść tylko część posiłku, a ty nie będziesz wiedzieć, ile leku przyjął. Bezpieczniej podać tabletkę w małym kęsie, który zje w całości - o ile ChPL pozwala podawać lek z jedzeniem.
Newsletter VetLeka
Nowości z VetLeka i bloga raz na jakiś czas. Napiszemy też, gdy aplikacja na Androida będzie w Google Play.
